Z głębokim smutkiem i poczuciem wielkiej straty żegnamy dziś Profesora Roberta Rauzińskiego – zasłużonego naukowca i autorytet w dziedzinie demografii i polityki społecznej, ale przede wszystkim człowieka niezwykłej dobroci i wrażliwości. Jego dorobek naukowy na zawsze pozostanie ważną częścią świata akademickiego, inspirując kolejne pokolenia badaczy i studentów. Jednak to nie tylko wiedza i osiągnięcia stanowiły o Jego wielkości. Profesor przede wszystkim był człowiekiem otwartym na drugiego człowieka – zawsze uśmiechniętym, życzliwym i gotowym do rozmowy. Wnosił spokój, nadzieję i autentyczne zainteresowanie w życie tych, którzy mieli szczęście Go spotkać. Nigdy nie przechodził obojętnie wobec ludzkich problemów, szczególnie tych społecznych, które traktował z ogromną powagą i zaangażowaniem. Potrafił słuchać, rozumieć i wspierać – nie tylko jako nauczyciel, ale jako człowiek. Dla wielu z nas był nie tylko Profesorem, lecz także mentorem i przewodnikiem. Uczył nie tylko nauki, ale także postawy – szacunku, empatii i odpowiedzialności za innych. Jego obecność budowała wspólnotę opartą na zaufaniu i wzajemnym zrozumieniu. Pozostanie w naszej pamięci jako ktoś wyjątkowy – Wielki Naukowiec, ale jeszcze większy Człowiek. Jego dobroć, uśmiech i oddanie ludziom na zawsze będą żywe w naszych sercach.

*     *     *

Prof. Robert Rauziński urodził się 18 listopada 1932 r. w Warszawie. Studia w Wyższej Szkole Ekonomicznej w Katowicach ukończył w 1956 r. W tym samym roku podjął zatrudnienie w Wojewódzkiej Komisji Planowania Gospodarczego Urzędu Wojewódzkiego w Opolu jako kierownik Zespołu Badań Demograficznych i Zatrudnienia. Pracę naukową rozpoczął w 1961 r. w Państwowym Instytucie Naukowym – Instytucie Śląskim w Opolu. Z Instytutem Śląskim związany był przez kolejnych 60 lat pracy zawodowej (do 2021 r.). W 1964 r. na podstawie rozprawy pt. Przemiany w strukturze zawodowej ludności wiejskiej województwa opolskiego w latach 1950-1960 uzyskał stopień doktora nauk ekonomicznych w Szkole Głównej Planowania i Statystyki w Warszawie (obecnie Szkoła Główna Handlowa). W tym okresie warsztat naukowy Profesora był ściśle związany z procesami demograficznymi zachodzącymi na Śląsku Opolskim po II wojnie światowej. Prowadzone badania obejmowały procesy zasiedlenia województwa opolskiego, odbudowy biologicznej, pochodzenia regionalnego i etnicznego mieszkańców tego regionu, kształcenia i zatrudnienia, a także zagadnienie kształtowania się warstwy chłopsko-robotniczej, bilanse siły roboczej i prognozy demograficzne.

Stopień naukowy doktora habilitowanego  uzyskał w 1976 r. w Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu w oparciu o pracę pt. Czynnik ludzki w gospodarce Śląska Opolskiego w latach 1950-1990.  W 1978 r. został zatrudniony w Wyższej Szkole Inżynierskiej w Opolu (obecnie Politechnika Opolska), obejmując stanowisko kierownika Zakładu Ergonomii i Organizacji Pracy, a następnie Katedry Rynku Pracy i Kapitału Ludzkiego. Od tej pory działalność naukowa Profesora koncentrowała się na badaniach przestrzennych związanych ze Śląskiem i obszarami województw nadodrzańskich w zakresie uwarunkowań demograficznych rozwoju społeczno-gospodarczego, przemian struktur społeczno-zawodowych, rynku pracy, edukacji, zdrowia, warunków życia lokalnych społeczności.

Po nadaniu tytułu profesora zwyczajnego w 1993 r. Profesor skupił się na studiach nad emigracją zagraniczną ludności Śląska Opolskiego do Niemiec oraz ich wpływem na zaburzenia ruchu naturalnego ludności, osłabienie kondycji demograficznej rodzin i więzi społecznych. W 1993 r. podjął pracę w Zakładzie Demografii i Socjologii Uniwersytetu Opolskiego, a w 1999 r. w Katedrze Polityki Ekonomicznej i Badań Regionalnych Wyższej Szkoły Zarządzania i Administracji (WSZiA) w Opolu oraz Katedrze Teorii Ekonomii Wydziału Zamiejscowego WSZiA w Tarnowskich Górach.

W pracy naukowej Profesor Robert Rauziński specjalizował się w polityce społecznej i demografii. Jego badania koncentrowały się na problematyce przemian struktur społeczno-demograficznych ludności Śląska, kształcenia i zatrudnienia kadr kwalifikowanych, bezrobocia, zarządzania zasobami pracy, migracji wewnętrznych i zagranicznych oraz warunków pracy. Efektem badawczym tych osiągnięć było opublikowanie ponad 450 prac naukowych, w tym ponad 40 książek autorskich i współautorskich, licznych artykułów i komunikatów, skryptów i materiałów pomocniczych dla studentów z zakresu demografii, polityki społecznej, socjologii pracy, problemów zatrudnienia i bezrobocia oraz planowania regionalnego.

Niezmiernie ważna i szeroka była prowadzona przez Profesora Roberta Rauzińskiego działalność dydaktyczno-wychowawcza oraz związana z rozwojem kadry naukowej. Profesor wypromował liczne grono magistrów, a tylko w ostatnich dwóch dekadach był promotorem 6 prac doktorskich i recenzentem 20 oraz recenzentem 8 przewodów i wniosków habilitacyjnych. Sporządził liczne recenzje i opinie wydawane w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego profesora.

Profesor Robert Rauziński prowadził szeroką działalność organizacyjno-naukową, będąc członkiem ważnych gremiów naukowych, w tym:

  • Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa Wyższego,
  • Rządowej Rady Ludnościowej.
  • Komitetu Nauk Demograficznych PAN,
  • Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN oraz Komisji Regionalnych Badań Społecznych Komitetu Nauk o Pracy i Polityce Społecznej PAN,
  • Komitetu Badań nad Migracjami PAN,
  • Kapituły Nagrody im. Jana i Wojciecha Wawrzynków.

Za szeroką i wielostronną działalność naukową i ekspercko-doradczą oraz dydaktyczną, a także aktywność społeczną Profesor uzyskał liczne nagrody i wyróżnienia, w tym:

  • Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (1975),
  • Medal Komisji Edukacji Narodowej (1984),
  • Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1985),
  • Medal Rodła (1990),
  • Nagroda im. św. Franciszka Ksawerego „Żar Serca” (2001),
  • Tytuł „Honorowy Obywatel Województwa Opolskiego” (2003),
  • Medal im. Wacława Szuberta (2008),
  • Nagroda im. Karola Miarki (2011),
  • Odznaka Honorowa za Zasługi dla Statystyki Rzeczypospolitej Polskiej (2018),
  • Honorowa Odznaka „Primus in Agendo” Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej (2019)
  • Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości (2023),
  • Odznaka Zasłużony dla Kultury Polskiej (2024).

 

oprac.Brygida Solga