W trójkącie Warszawa–Belgrad–Praga. Dyplomacja jugosłowiańska wobec konfliktu polsko-czechosłowackiego z lat 1945–1947

Opis

Polsko-czechosłowacki konflikt o przynależność państwową Zaolzia, rejonów Raciborza, Głubczyc i Kłodzka z lat 1945–1946 miał przede wszystkim charakter dwustronny. Przez cały czas jego trwania oba rządy głośno deklarowały chęć jego rozwiązania na drodze rozmów dwustronnych i nieangażowania w spór sił obcych. Deklaracje te miały jednak znaczenie przede wszystkim propagandowe. Czechosłowacja długo bowiem stała na stanowisku, że formalnie adresatem jej roszczeń nie może być Polska, gdyż dotyczą one ziem oddanych jej w Poczdamie jedynie w zarząd, a o ich ostatecznym losie zadecyduje przyszła konferencja pokojowa. Dlatego też rząd w Pradze już od maja 1945 r. sondował możliwość uzyskania poparcia Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii i Francji, co narażało go na zarzuty wynoszenia sporu poza krąg słowiański, rozumiany jako blok satelitów ZSRR. Dla obu stron pierwszorzędne znaczenie miało uzyskanie dla swych stanowisk przychylności dominującego mocarstwa. Oba rządy zostały bowiem skonstruowane i usadowione w swych krajach przy poparciu i z woli Moskwy i jakiekolwiek zmiany terytorialne musiały znaleźć jej akceptację. W tej sytuacji na znaczeniu zyskiwało stanowisko jednego z filarów bloku państw „demokracji ludowych” w postaci komunistycznej Jugosławii, tym bardziej że dobre stosunki z oboma państwami w sposób naturalny predestynowały federację Słowian południowych do roli mediatora […].

Ze Wstępu

SPIS TREŚCI

Wprowadzenie

I. Źródła sporu. Niedoszły plebiscyt w Cieszyńskiem i czechosłowackie roszczenia na Górnym Śląsku i w Kłodzkiem

II. Jugosławia wobec Polski i Czechosłowacji. Podstawowe determinanty

III. Maj–czerwiec 1945 roku na granicy polsko-czechosłowackiej

IV. Rokowania moskiewskie w czerwcu 1945 roku i perspektywa jugosłowiańskiego pośrednictwa

V. Uchodźcy z Zaolzia, Głubczyckiego, Raciborskiego i Kłodzkiego

VI. Negocjacje czechosłowacko-polskie w Pradze w lutym 1946 roku

VII. Memorandum czechosłowackie z kwietnia 1946 roku

VIII. Na drodze do porozumienia

Zakończenie

Bibliografia

Summary

Indeks osobowy

Indeks nazw miejscowych i administracyjnych