Senat Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił jednym z Patronów Roku 2026 – Andrzeja Wajdę – wybitnego reżysera filmowego, współtwórcę polskiej szkoły filmowej, artystę, który poprzez swoje dzieła kształtował świadomość historyczną i społeczną kilku pokoleń Polaków. Jego twórczość, obejmująca m.in. filmy poświęcone najtrudniejszym momentom w historii XX w., na trwałe wpisała się w dorobek kultury narodowej i światowej kinematografii.
Imię Andrzeja Wajdy nosi w wojewodzie opolskim Publiczna Szkoła Podstawowa w Rudnikach, która od lat z dumą pielęgnuje pamięć o swoim patronie, przybliżając uczniom jego dorobek artystyczny oraz wartości, jakimi kierował się w życiu.
Jednym z działań Pracowni Badań nad Podręcznikami Historii w Instytucie Śląskim są spotkania z uczniami, podczas których członkowie pracowni opowiadają o historii oraz o patronach danego roku, wskazując na ich znaczenie dla polskiej kultury i tożsamości. Tym razem dr hab. Marek Białokur, prof. UO oraz Leokadia Drożdż mieli okazję – wspólnie z panią Joanną Raźniewską, Opolską Kurator Oświaty – w dniu 20 lutego 2026 r. odwiedzić szkołę w Rudnikach i wygłosić prelekcję na temat patronów poszczególnych lat, a przede wszystkim tegorocznego Patrona – Andrzeja Wajdy.
Po oficjalnym przywitaniu przez dyrektora szkoły, Piotra Rasztara, uczniowie z Szkolnego Koła teatralnego „Za kulisami” zaprezentowali – dla swoich młodszych kolegów z przedszkola – przedstawienie pt. „Urodziny Słonia”. Był to niezwykle barwny i radosny występ, który spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem publiczności. Głos zabrała również pani Joanna Raźniewska, gratulując dyrektorowi i nauczycielom wspaniałych, utalentowanych uczniów.
Następnie dr hab. Marek Białokur, prof. UO oraz Leokadia Drożdż spotkali się z uczniami klas siódmej i ósmej, aby porozmawiać o patronach danego roku – kim byli, co wnieśli do kultury i historii Polski oraz dlaczego należy o nich pamiętać. Rozmowa była okazją do refleksji nad rolą autorytetów w życiu młodego człowieka. Uczniowie wykazali się ogromną wiedzą na temat patrona swojej szkoły – Andrzeja Wajdy. Co więcej, z dużą łatwością rozpoznawali również innych Patronów Roku. Tak aktywny udział w spotkaniu potwierdził, że idea upamiętniania wybitnych postaci poprzez ustanawianie patronów poszczególnych lat ma istotny wymiar edukacyjny i wychowawczy.
W 2009 r. Andrzej Wajda został patronem gimnazjum w Rudnikach (obecnie Publicznej Szkoły Podstawowej). O tym, jak doszło do nadania imienia szkoły jeszcze za życia patrona, opowiedział podczas spotkania ówczesny dyrektor szkoły, Dariusz Niedrygoś, przybliżając okoliczności tej ważnej dla społeczności szkolnej decyzji.
W przestrzeni szkoły pamięć o patronie jest stale obecna – na ścianach widnieją wizerunki Andrzeja Wajdy oraz jego słowa, a specjalny kącik poświęcony jego życiu i twórczości przypomina o wartościach, które reprezentował: odpowiedzialności za słowo, szacunku dla historii i trosce o dobro wspólne. Uczniowie doskonale znają postać swojego patrona i z dumą kontynuują tradycję szkoły noszącej jego imię, pokazując, że wybór sprzed lat był decyzją niezwykle trafną i wciąż aktualną.
Przygotowała: Leokadia Drożdż, fot. Leokadia Drożdż
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1812 – w Katowicach urodził się Kazimierz Skiba (zm. 7 lutego 1890 r. w Katowicach), zwany ostatnim polskim sołtysem Katowic przed uzyskaniem w 1865 r. praw miejskich, sprzeciwiał się, wraz z innymi członkami rady gminy, planom przemysłowej i urbanistycznej transformacji Katowic
- 1964 – założono Górniczy Klub Sportowy „Katowice”, przejęto statut i oficjalne barwy (złoto-zielono-czarne, a godłem stał się herb miasta Katowice)
- 1970 – w Londynie zmarł Jan Brandys (ur. 13 listopada 1886 r. w Pawłowicach k. Pszczyny), ksiądz katolicki, administrator parafii Raszowa, Łabędy (obecnie część Gliwic), wikary w Strzelcach Opolskich, kapelan wojsk powstańczych, powstaniec śląski, proboszcz w Brzezinach Śląskich (obecnie część Piekar Śląskich) i Chorzowie, współorganizator Związku Powstańców Śląskich, major Wojska Polskiego, szef duszpasterstwa Polskich Sił Zbrojnych na Środkowym Wschodzie
- 1982 – w Warszawie zmarła Janina Kłopocka (ur. 18 sierpnia 1904 r. w Koźminie, obecnie Koźmin Wielkopolski), artystka, działaczka Związku Polaków w Niemczech, autorka znaku graficznego „Rodła”, wykonywała także ilustracje do publikacji i czasopism wydawanych przez związek, autorka prac artystycznych poświęconych kulturze polskiej dla pisma „Młody Polak w Niemczech”, kierownik Referatu Kultury i Sztuki Starostwa w Oleśnie, gdzie zabezpieczała i inwentaryzowała dzieła sztuki ocalałe z działań wojennych
- 1987 – w Carlsbergu w Niemczech Franciszek Blachnicki (ur. 24 marca 1921 r. w Rybniku), ksiądz katolicki, uczestnik kampanii wrześniowej, więzień KL Auschwitz, inicjator akcji „Krucjata Wstrzemięźliwości” i animator Międzynarodowego Centrum Ewangelizacji Światło–Życie, założyciel Chrześcijańskiej Służby Wyzwolenia Narodów dla narodów walczących o wyzwolenie spod reżimów komunistycznych
















Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


