Pracownia Badań nad Podręcznikami od lat realizuje działania edukacyjne adresowane do uczniów szkół, których celem jest popularyzowanie wiedzy z zakresu historii Śląska i Polski oraz przybliżanie dorobku wybitnych postaci i ważnych wydarzeń z dziejów kraju. Inicjatywy te przybierają formę sesji popularnonaukowych, łączących elementy wykładowe z dyskusją i aktywnym udziałem młodzieży (m.in. poprzez quiz), sprzyjając rozwijaniu zainteresowań humanistycznych oraz kształtowaniu świadomego i krytycznego odbioru przeszłości.

Jedna z takich sesji odbyła się 15 stycznia 2026 r. we współpracy z Publicznym Liceum Ogólnokształcącym nr III z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Marii Skłodowskiej-Curie w Opolu. Spotkanie stworzyło uczniom możliwość bezpośredniego kontaktu z badaczami, zapoznania się z aktualnymi kierunkami badań historycznych oraz czynnego uczestnictwa w wydarzeniu edukacyjnym opartym na wymianie doświadczeń.

Sesję zatytułowaną „Docenieni bohaterowie naszej przeszłości” otworzyła Agata Maziakowska, dyrektor PLO nr III w Opolu, która powitała zaproszonych gości, nauczycieli oraz młodzież, podkreślając znaczenie współpracy szkoły z Instytutem Śląskim.

Pierwszy referat „Historia przez polityków doceniona”, wygłosił dr hab. Marek Białokur, prof. UO. Wystąpienie dotyczyło ustanawiania patronów roku przez Sejm i Senat Rzeczypospolitej Polskiej oraz ich wkładu w rozwój polskiej historii, nauki i kultury. Prelegent zwrócił również uwagę na postać patronki szkoły – Marii Skłodowskiej-Curie, dwukrotnie ogłaszanej patronką roku (w 2011 r. przez Sejm i Senat RP) oraz omówił jej obecność w przestrzeni publicznej i pamięci zbiorowej.

Postać Marii Skłodowskiej-Curie została szerzej zaprezentowana przez dr Agnieszkę Misiurską w referacie „Maria Skłodowska-Curie jakiej nie znamy (?)”. Prelegentka przybliżyła zarówno życie rodzinne, jak i drogę zawodową uczonej, podkreślając skalę jej międzynarodowego uznania. Wystąpienie dotyczyło także osób wspierających Skłodowską-Curie w zbiórkach funduszy na zakup radu oraz działalności Instytutu Radowego, założonego z jej inicjatywy, w którego miejscu funkcjonuje dziś Centrum Onkologii – Instytut im. Marii Skłodowskiej-Curie w Warszawie.

Kolejny referat „Patroni roku – między badaniami historycznymi Pracowni Badań nad Podręcznikami Historii a edukacją szkolną”, przedstawiła Leokadia Drożdż. Omówiła ona zadania, projekty badawcze i edukacyjne oraz działalność wydawniczą Pracowni, której celem jest nie tylko upamiętnianie wybitnych postaci i kluczowych wydarzeń z historii Polski, lecz także ukazywanie ich obecności w edukacji szkolnej i przestrzeni publicznej. Działania te stanowią element szerszej refleksji nad rolą bohaterów narodowych w kształtowaniu świadomości historycznej i społecznej następnych pokoleń, pokazując, jak pamięć o przeszłości wpływa na współczesne postrzeganie historii i tożsamości narodowej.

Referat, „Pamiętne wydarzenia i ludzie w naszej pamięci”, wygłosiła dr Karolina Biedka, przybliżając uczestnikom trzy ważne rocznice: 1926 r. – przewrót majowy, 1956 r. – Poznański Czerwiec oraz 1976 r. – protesty robotnicze i narodziny opozycji demokratycznej. Prelegentka zaangażowała również młodzież, przeprowadzając quiz sprawdzający wiedzę i uważność słuchaczy. W rywalizacji wzięło udział aż 45 uczniów, a trzej najlepsi zostali nagrodzeni upominkami.

Podsumowania sesji dokonał dr hab. Marek Białokur, prof. UO, podkreślając znaczenie dialogu między naukowcami, nauczycielami i młodzieżą oraz rolę wspólnej refleksji nad przeszłością. Zwrócił uwagę na wagę upamiętniania bohaterów historii jako źródła inspiracji oraz pogłębiania wiedzy i postaw obywatelskich.

Na zakończenie organizatorzy sesji serdecznie podziękowali pani dyrektor Agacie Maziakowskiej za życzliwe przyjęcie oraz otwartość na dalszą współpracę.

 

Przygotowała: Leokadia Drożdż, fot. Karolina Biedka, Leokadia Drożdż