Sejm Rzeczypospolitej Polskiej ustanowił rok 2023 Rokiem Aleksandry Piłsudskiej w uznaniu jej wybitnej działalności niepodległościowej i społecznej:
„31 marca 2023 roku przypada sześćdziesiąta rocznica śmierci Aleksandry Piłsudskiej – odznaczonej Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari za “męstwo i hart ducha wykazane w pracy niepodległościowej”, Złotym Krzyżem Zasługi czy Wielką Wstęgą Orderu Odrodzenia Polski działaczki niepodległościowej, członkini POW i PPS”.

Poza przypomnieniem wybitnej postaci Aleksandry Piłsudskiej Instytut Śląski postanowił zwrócić uwagę na kobiety z terenu Śląska, żyjące w tym samym czasie co Aleksandra Piłsudska i zajmujące się tak jak Ona pracą społeczno – narodową.

W tym celu przygotowano cykl spotkań, adresowanych do szerokiego grona odbiorców – od osób dorosłych po młodzież i uczniów, podczas których pokazywane były odcinki serii filmowej „Śląskie kobiety w powstaniach i plebiscycie”, dotyczące pracy społecznej, narodowej i politycznej kobiet śląskich w okresie międzywojennym.
Ilustracją dla przedstawianych życiorysów była multimedialna wystawa pt. „Kobiety II RP”, pokazująca mniej znane zdjęcia wybranych kobiet z terenu całej Polski, w tym Śląska, zaangażowanych w różne rodzaje działalności społecznej, politycznej ale również artystycznej czy naukowej.
Dopełnieniem tych działań było wydanie okolicznościowych puzzli edukacyjnych.
Cały cykl filmów „Śląskie kobiety w powstaniach i plebiscycie” dostępny jest bezpłatnie w serwisie YouTube:
Odc. 1. Swoje czy obce. Kobiece stowarzyszenia na Górnym Śląsku
Odc. 2. W imieniu j. polskiego
Odc. 3. Polski Komisariat Plebiscytowy
Odc. 4. III Powstanie Śląskie
Odc. 5. Od Polskiego Sejmu Dzielnicowego do Powszechnej Wystawy Krajowej w Poznaniu
Powyższe wydarzenia odbywały się w siedzibie Instytutu Śląskiego, w Młodzieżowym Domu Kultury w Opolu, oraz różnych miejscach województwa opolskiego, m.in. w Bogacicy, Gogolinie, Brzegu, Namysłowie, Byczynie, Zagwiździu i Laskowicach. Dodatkowo, wraz z dr Joanną Lusek z Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu prelekcję z pokazem filmów zaprezentowaliśmy w Muzeum Niepodległości w Warszawie.
Koordynatorem projektu z ramienia Instytutu Śląskiego jest Joanna Siek.
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1851 – w Bytomiu Karol Kosicki (1788–1863) wydał pierwszy numer „Poradnika dla Ludu Górnośląskiego”
- 1868 – w drukarni Teodora Heneczka (1817–1888) w Piekarach Śląskich ukazał się pierw¬szy numer „Zwiastuna Górnośląskiego”
- 1920 – oddziały brytyjskie, francuskie i włoskie obsadziły tereny plebiscytowe na Górnym Śląsku
- 1923 – w Bytomiu w KWK „Heinitz” (od 1945 r. KWK „Rozbark”) w wyniku wybuchu metanu zginęło 145 górników, w 1925 r. na miejscu zbiorowej mogiły odsłonięto pomnik z nazwiskami wszystkich ofiar katastrofy
- 1937 – w Marcinkowicach k. Nowego Sącza zmarł Alfons Zgrzebniok (ur. 16 sierpnia 1891 r. w Dziergowicach), nauczyciel, dowódca powstańczy, komendant główny Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska, działacz samorządowy i polityczny, współzałożyciel Związku Powstańców Śląskich, pochowany w Rybniku w Kwaterze Dowódców Powstań Śląskich
- 1945 – Armia Czerwona zajęła Kędzierzyn i Kłodnicę, dokonały tego oddziały 21. Armii 1. Samodzielnego Korpusu Kawalerii Gwardii I Frontu Ukraińskiego, którym w parku miejskim wzniesiono pomnik Wdzięczności, zburzony w 1991 r.
- 1998 – w Katowicach zmarł Karol Stryja (ur. 2 lutego 1915 r. w Cieszynie), profesor i pedagog, dyrygent Chóru „Echo” w Łaziskach Górnych, pracował w Filharmonii Śląskiej, inicjator Międzynarodowego Konkursu Dyrygenckiego im. Grzegorza Fitelberga w Katowicach










































Rok 1945 na Śląsku
Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


