W dniach 9–10 października 2025 r. w Opolu odbędzie się międzynarodowa konferencja naukowa „Rok 1945 na Śląsku”, organizowana przez Instytut Śląski, Archiwum Państwowe w Opolu, Instytut Historii Uniwersytetu Opolskiego, Wojewódzką Bibliotekę Publiczną im. Emanuela Smołki oraz Centrum Dokumentacyjno-Wystawiennicze Niemców w Polsce. Celem wydarzenia jest upamiętnienie i analiza 80. rocznicy przejścia frontu, zakończenia II wojny światowej (zmiany granic – przejęcia większości obszaru Śląska przez Polskę) oraz późniejszych przekształceń politycznych, społecznych i gospodarczych na Śląsku.
„Rok 1945” stanowi cezurę — moment, w którym region został poddany burzliwym procesom: zmianie władz, nasilonej propagandzie, weryfikacji narodowościowej, a także procesowi odbudowy życia społecznego po wojennych zniszczeniach. Uczestnicy konferencji podejmą wiele istotnych tematów — od działań wojennych i martyrologii, przez politykę władz sowieckich i polskich, aż po aspekty kulturowe: polonizację, powstanie instytucji kulturalnych, edukację, pamięć zbiorową i źródła historyczne.
Wśród prelegentów znajdują się zarówno doświadczeni badacze, jak i młodzi naukowcy — doktoranci i studenci, również z zagranicy.
Konferencja „Rok 1945 na Śląsku” to wyjątkowa okazja do głębszego zrozumienia historii regionu — nie jako suchej kroniki, ale żywej tkanki, która kształtuje tożsamość Śląska dziś. Mieszkańcy Opola i całego województwa mogą spodziewać się ciekawych perspektyw, dyskusji i wystąpień, które rzucą nowe światło na skutki dramatycznych przemian roku 1945.
Zapraszamy do udziału w obradach!
Wstęp wolny.
Do pobrania:
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1953 – dekretem Rady Państwa uchwalono zmianę nazwy Katowice na Stalinogród: „Dla uczczenia pamięci Wielkiego Wodza i Nauczyciela mas pracujących i Jego wiekopomnych zasług dla Polski”
- 1957 – w Piekarach Śląskich zmarł Maksymilian Jasionowski (ur. 12 października 1867 r. w Piekarach Śląskich), działacz społeczny i narodowy, pisarz ludowy, publicysta, współzałożyciel Towarzystwa św. Alojzego w Piekarach, którego celem było pielęgnowanie polskiej mowy, śpiewu i teatru oraz uświadamianie społeczeństwa na niwie patriotyczno-narodowościowej, które przekształciło się w Kasyno Katolickie, podczas kampanii plebiscytowej członek tytularny Komitetu Parytetycznego, w czasie III powstania śląskiego pełni funkcję sekretarza Bytomskiej Rady Powiatowej, działał przy Ekspozyturze Emigracyjnej Naczelnej Rady Ludowej z siedzibą w Wielkich Piekarach
- 1984 – Katowicach zmarł Michał Scipio del Campo (ur. 26 stycznia 1887 r. w Rajkach pod Berdyczowem) lotnik, pionier lotnictwa polskiego, wykonywał wiele lotów pokazowych na różnych samolotach, inżynier metalurg i termodynamik, tłumacz przysięgły, znał dwanaście języków





Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


