W dniach 9–10 października 2025 r. w Opolu odbędzie się międzynarodowa konferencja naukowa „Rok 1945 na Śląsku”, organizowana przez Instytut Śląski, Archiwum Państwowe w Opolu, Instytut Historii Uniwersytetu Opolskiego, Wojewódzką Bibliotekę Publiczną im. Emanuela Smołki oraz Centrum Dokumentacyjno-Wystawiennicze Niemców w Polsce. Celem wydarzenia jest upamiętnienie i analiza 80. rocznicy przejścia frontu, zakończenia II wojny światowej (zmiany granic – przejęcia większości obszaru Śląska przez Polskę) oraz późniejszych przekształceń politycznych, społecznych i gospodarczych na Śląsku.
„Rok 1945” stanowi cezurę — moment, w którym region został poddany burzliwym procesom: zmianie władz, nasilonej propagandzie, weryfikacji narodowościowej, a także procesowi odbudowy życia społecznego po wojennych zniszczeniach. Uczestnicy konferencji podejmą wiele istotnych tematów — od działań wojennych i martyrologii, przez politykę władz sowieckich i polskich, aż po aspekty kulturowe: polonizację, powstanie instytucji kulturalnych, edukację, pamięć zbiorową i źródła historyczne.
Wśród prelegentów znajdują się zarówno doświadczeni badacze, jak i młodzi naukowcy — doktoranci i studenci, również z zagranicy.
Konferencja „Rok 1945 na Śląsku” to wyjątkowa okazja do głębszego zrozumienia historii regionu — nie jako suchej kroniki, ale żywej tkanki, która kształtuje tożsamość Śląska dziś. Mieszkańcy Opola i całego województwa mogą spodziewać się ciekawych perspektyw, dyskusji i wystąpień, które rzucą nowe światło na skutki dramatycznych przemian roku 1945.
Zapraszamy do udziału w obradach!
Wstęp wolny.
Do pobrania:
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1812 – w Katowicach urodził się Kazimierz Skiba (zm. 7 lutego 1890 r. w Katowicach), zwany ostatnim polskim sołtysem Katowic przed uzyskaniem w 1865 r. praw miejskich, sprzeciwiał się, wraz z innymi członkami rady gminy, planom przemysłowej i urbanistycznej transformacji Katowic
- 1964 – założono Górniczy Klub Sportowy „Katowice”, przejęto statut i oficjalne barwy (złoto-zielono-czarne, a godłem stał się herb miasta Katowice)
- 1970 – w Londynie zmarł Jan Brandys (ur. 13 listopada 1886 r. w Pawłowicach k. Pszczyny), ksiądz katolicki, administrator parafii Raszowa, Łabędy (obecnie część Gliwic), wikary w Strzelcach Opolskich, kapelan wojsk powstańczych, powstaniec śląski, proboszcz w Brzezinach Śląskich (obecnie część Piekar Śląskich) i Chorzowie, współorganizator Związku Powstańców Śląskich, major Wojska Polskiego, szef duszpasterstwa Polskich Sił Zbrojnych na Środkowym Wschodzie
- 1982 – w Warszawie zmarła Janina Kłopocka (ur. 18 sierpnia 1904 r. w Koźminie, obecnie Koźmin Wielkopolski), artystka, działaczka Związku Polaków w Niemczech, autorka znaku graficznego „Rodła”, wykonywała także ilustracje do publikacji i czasopism wydawanych przez związek, autorka prac artystycznych poświęconych kulturze polskiej dla pisma „Młody Polak w Niemczech”, kierownik Referatu Kultury i Sztuki Starostwa w Oleśnie, gdzie zabezpieczała i inwentaryzowała dzieła sztuki ocalałe z działań wojennych
- 1987 – w Carlsbergu w Niemczech Franciszek Blachnicki (ur. 24 marca 1921 r. w Rybniku), ksiądz katolicki, uczestnik kampanii wrześniowej, więzień KL Auschwitz, inicjator akcji „Krucjata Wstrzemięźliwości” i animator Międzynarodowego Centrum Ewangelizacji Światło–Życie, założyciel Chrześcijańskiej Służby Wyzwolenia Narodów dla narodów walczących o wyzwolenie spod reżimów komunistycznych





Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


