W dniu 25 sierpnia 2022 r. miały miejsce Opolskie Obchody 100-lecia powstania Związku Polaków w Niemczech. O godzinie 14:30 pod pomnikiem Bojownikom o Polskość Śląska Opolskiego zebrali się licznie przedstawiciele władz wojewódzkich i miejskich oraz potomkowie Rodłaków i mieszkańcy Opola.
Okolicznościowe przemówienie wygłosili: poseł Janusz Kowalski, Przewodniczący Rady Miasta Opola Łukasz Sowada i Prezydent Miasta Opola Arkadiusz Wiśniewski. Dla uczczenia rocznicy w imieniu Instytutu Śląskiego kwiaty złożyli: reprezentująca Instytut Joanna Siek oraz członkowie Rady Programowej Instytutu, dr hab. Mariusz Patelski, prof. UO i dr hab. Marek Białokur, prof. UO.
Następnie, podczas uroczystej sesji Rady Miasta w Ratuszu, podjęto uchwałę o ogłoszeniu roku 2023 w Opolu „Rokiem Dzielnicy I Związku Polaków w Niemczech z siedzibą w Opolu”. Przemówienia podczas sesji wygłosili: prof. Mirosław Lenart, prof. Franciszek Marek, Urszula Zajączkowska, Kazimierz Głowacki i Arkadiusz Wiśniewski. Na zakończenie sesji Rady Miasta prelekcję o okolicznościach powstania Związku Polaków w Niemczech wygłosił dr hab. Marek Białokur, prof. UO, a następnie krótki program artystyczny zaprezentowali uczestnicy V Polonijnego Festiwalu Polskiej Piosenki Opole 2022.
Kolejnym punktem obchodów było nadanie jednej z sal w Ratuszu imienia „Sali Pamięci Związku Polaków w Niemczech”, podczas którego głos zabrał dr hab. Mariusz Patelski, prof. UO.
Również w ramach obchodów, na Rynku otwarto wystawę „Mocą tej słuszności. 100-lecie Związku Polaków w Niemczech na obszarze rejencji opolskiej”, przygotowaną przez Archiwum Państwowe w Opolu, poświęconą działalności ZPwN. Podczas wystawy miał miejsce krótki występ aktorów Teatru Ekostudio, którzy przenieśli nas w czasy powstawania I Dzielnicy ZPwN w Opolu. Występ zorganizowany został przez Instytut Śląski w Opolu. Uzupełnieniem wystawy była, dostępna podczas obchodów, publikacja „Mocą tej słuszności. 100-lecie Związku Polaków w Niemczech na obszarze rejencji opolskiej” pod redakcją Aleksandry Starczewskiej – Wojnar, wydana przez Archiwum Państwowe w Opolu i Instytut Śląski.
Przedstawienie Teatru Ekostudio oraz publikacja „Mocą tej słuszności. 100-lecie Związku Polaków w Niemczech na obszarze rejencji opolskiej” zostały dofinansowane z projektu 100. Rocznicy III Powstania Śląskiego oraz powrotu części Górnego Śląska do Macierzy.
(fot. M.Pelczarski i J.Siek)
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1807 – w Gościęcinie (obecnie k. Kędzierzyna-Koźla) urodził się Józef Szafranek (zm. 7 maja 1874 r. w Bytomiu), ksiądz katolicki, działacz społeczny, polityczny, tłumacz, wydawca, deputowany do Pruskiego Zgromadzenia Konstytucyjnego i Pruskiego Zgromadzenia Narodowego, nazywany Śląskim Rejtanem, założyciel pierwszej żeńskiej szkoły zawodowej, inicjator powstania katolickiego gimnazjum w Bytomiu, twórca Stowarzyszenia Rodzin Chrześcijańskich, organizator pielgrzymek do Piekar i na Górę św. Anny
- 1862 – w Piekarach Śląskich zmarł ksiądz katolicki Jan Nepomucen Alojzy Ficek (ur. 10 maja 1790 r. w Dobrzeniu Wielkim k. Opola), ukończył Seminarium Nauczycielskie w Głogówku oraz studia teologiczne we Wrocławiu, proboszcz w Ziemęcicach, Piekarach Śląskich, budowniczy świątyni Matki Boskiej Piekarskiej, inicjator ruchu abstynenckiego na Górnym Śląsku, dziekan bytomski, komisarz pszczyńsko-bytomski, kanonik honorowy kapituły wrocławskiej, nazywany „Apostołem Śląska”
- 1893 – w Bytomiu zmarł Norbert Bonczyk (ur. 6 czerwca 1837 r. w Miechowicach, obecnie część Bytomia), ksiądz katolicki, działacz narodowy na rzecz polskości Górnego Śląska, poeta, założyciel Towarzystwa Polsko-Katolickiego, członek Towarzystwa Literacko-Słowiańskiego oraz Towarzystwa Polskich Górnoślązaków, organizator Towarzystwa św. Alojzego, inicjator budowy kościołów pw. Świętej Trójcy i na wzgórzu św. Małgorzaty w Bytomiu, współorganizator związków robotniczych: Związku Wzajemnej Pomocy Robotników Górnośląskich i Towarzystwa Górnośląskich Przemysłowców
- 1898 – w Cieszynie zmarł Andrzej Cinciała (ur. 8 czerwca 1825 r. w Kozakowicach Górnych na Śląsku Cieszyńskim), prawnik, folklorysta, etnograf, wydawca, redaktor „Tygodnika Cieszyńskiego”, jeden z założycieli Czytelni Ludowej, autor prac językoznawczych i folklorystycznych, m.in. Zbioru przysłów śląskich, Pieśni ludu śląskiego z okolic Cieszyna i Słownika dialektologicznego Śląska Cieszyńskiego
- 1923 – na zebraniu w Bytomiu została założona Dzielnica I Związku Polaków w Niemczech, na jej siedzibę wybrano Opole, pierwszym prezesem Kazimierz Malczewski (1886–1969)































Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


