Rok 2025 jest szczególny, ze względu na przypadającą 80. rocznicę zakończenia II wojny światowej i procesów społeczno-politycznych będących jej skutkiem, które w znacznym stopniu dotknęły Śląsk. Taka rocznica wymaga odpowiedniego uczczenia, ale jest również okazją do zebrania wiedzy na temat wydarzeń, jakie miały miejsce właśnie w roku zakończenia II wojny światowej na Śląsku.

Trzy instytucje: Instytut Śląski, Archiwum Państwowe w Opolu oraz Instytut Historii Uniwersytetu Opolskiego postanowiły, w celu podkreślenia znaczenia roku 1945, by wspólnie stworzyć projekt pn. „Rok 1945 na Śląsku”, obejmujący zasięgiem teren Górnego Śląska (obecne woj. opolskie i śląskie).

W ramach projektu przewiduje się organizację kilku wydarzeń:

– konferencja „Śląsk 1945”,

– wystawy, publikacje (w tym również IV tom „Leksykon Kresowianie na Śląsku po 1945 r.”), podcasty, shorty,

– międzynarodowa konferencja naukowa „Rok 1945 na Śląsku”, w dniach 9-10 października br., połączona z edukacją i promocją projektu dla szerokiej publiczności

Dwa wydarzenia miały już swoje inauguracje:

– konkursy:  „Opowiem Ci o Kresach” – moja droga na Śląsk oraz konkurs na scenariusz lekcji lub innych zajęć edukacyjnych „Rok 1945 na Śląsku”

oraz

– stworzenie i otwarcie strony internetowej 1945.instytutslaski.pl, na której prezentowane są materiały naukowe, edukacyjne i popularnonaukowe dotyczące szeroko pojętych wydarzeń roku 1945 i nie tylko (wyjściem jest rok 1945 ale projekt obejmie merytorycznie również lata kolejne, związane wydarzeniami z głównym kryterium – rokiem 1945). Strona skierowana jest do młodszej części odbiorców (sekcja Młodzi Odkrywcy) oraz dorosłych, którzy profesjonalnie lub amatorsko interesują się historią tego okresu (sekcja Pasjonaci i badacze),

Chcemy, aby strona 1945.instytutslaski.pl stała się platformą, na której, wspólnie z Archiwum Państwowym w Opolu, Instytutem Historii Uniwersytetu Opolskiego oraz – mamy nadzieję – innymi partnerami, będziemy udostępniać materiały naukowe i edukacyjne oraz źródła historyczne.

Strona została udostępniona 26 marca 2025 r., w ramach spotkania z cyklu „Środy w Instytucie Śląskim”, lecz jej formuła jest stale otwarta – zachęcamy wszystkich zainteresowanych do nadsyłania swoich artykułów, fotografii i innych posiadanych materiałów z archiwum rodzinnego, które dotyczą 1945 roku na Śląsku, a które moglibyśmy opublikować na naszych łamach.

 

Zapraszamy do przeglądania nowego serwisu oraz do galerii zdjęć ze spotkania inauguracyjnego, w którym wzięli udział m.in. zastępca dyrektora Instytutu Śląskiego dr Krzysztof Kleszcz, dyrektor Archiwum Państwowego w Opolu dr Sławomir Marchel, dr hab. Adrianna Dawid, prof. UO z Instytutu Historii UO oraz pracownicy Instytutu Śląskiego, Archiwum Państwowego w Opolu i Instytutu Historii UO zaangażowani w ten projekt, jak również uczniowie i opiekunka z Publicznego LO nr IX im. Generała Władysława Andersa w Opolu.