W dniach 1 lutego – 5 czerwca 2025 r. przeprowadzono w Instytucie Śląskim konkurs pt. „Opowiem Ci o Kresach” – moja droga na Śląsk”, adresowany do mieszkańców województw: śląskiego, opolskiego, dolnośląskiego oraz lubuskiego z powiatów: krośnieńskiego, świebodzińskiego, zielonogórskiego, nowosolskiego i żagańskiego.
Współorganizatorem Konkursu jest: Stowarzyszenie „Opolscy Genealodzy”, Fundacja „Wieś Kresowa”, Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Emanuela Smołki w Opolu, Archiwum Państwowe w Opolu oraz Instytut Historii Uniwersytetu Zielonogórskiego.
Konkurs polegał na odnalezieniu w swoim najbliższym otoczeniu, opracowaniu i opisaniu pamiątek kresowych lub niepublikowanych dotąd wspomnień i relacji z Kresów i o Kresach, w formie pracy pisemnej wraz z dokumentacją fotograficzną ze szczególnym uwzględnieniem drogi, jaką rodziny kresowe przebyły do momentu osiedlenia się na Śląsku.
Komisja konkursowa przyznała następujące nagrody i wyróżnienia w każdej z kategorii:
- Uczniowie klas IV-VIII szkoły podstawowej:
I miejsce Malwina Dendewicz, Szybowice
II miejsce Maciej Jarzyna, Prudnik
III miejsce Liliana i Emilia Kwiatkowskie, Pokrzywna, Moszczanka
Wyróżnienie Marcelina Woźniak, Chocianów
Wyróżnienie Zofia Faszczowy, Szybowice
Wyróżnienie Jarosław Buńko, Szybowice
Wyróżnienie Marta Bilewicz, Nowa Wieś Mała
Wyróżnienie Kuszyk Emilia, Przecza
Wyróżnienie Joanna Niżyńska, Szybowice
Wyróżnienie Dorota Cieśla, Moszczanka
- Uczniowie szkół ponadpodstawowych:
I miejsce Julia Niżborska, Cyprzanów
II miejsce Hubert Stańczyk, Zawadzkie
- Pełnoletnie osoby fizyczne:
I miejsce Franciszek Dendewicz, Szybowice
II miejsce Jerzy Okrzesa, Niemodlin
III miejsce Wiesława Suszycka, Bielawa
III miejsce Beata Piasecka, Głuchołazy
Wyróżnienie Jacek Szumański, Nysa
Wyróżnienie Eugeniusz Szewczuk, Brzeg
Wyróżnienie Ryszard Gawroniuk, Tarnowiec
Wyróżnienie Jolanta Korczyńska, Prudnik
- Kategoria otwarta
I miejsce Kaja Banachowska-Werema, Zbigniew Werema, Brzeg
II miejsce Michalina Majcher, Nakło
III miejsce Hanna Najda, Lewin Brzeski
Wyróżnienie Zofia Halina Zarucka, Kluczbork
Wyróżnienie Martyna Jarocka, Grodziec
Wyróżnienie Hanna Sterniuk-Mościcka, Opole
Wyróżnienie Piotr Szczyrek, Chocianów
Decyzją Komisji listy gratulacyjne wraz z drobnym upominkiem otrzymali nauczyciele:
Jolanta Korczyńska,
Anna Włodarczyk,
Franciszek Dendewicz,
Katarzyna Dancewicz,
Zdzisław Biernacki,
Anna Piotrowska,
Dariusz Gołębiowski,
Aleksandra Lach,
Dominika Włoszek,
Krystyna Zborowska,
Anna Omelańska-Knapa.
Serdecznie gratulujemy Laureatom i Wyróżnionym oraz wszystkim osobom biorącym udział w konkursie!
Uroczysta gala wręczenia nagród zaplanowana jest na wrzesień 2025 r. – osoby nagrodzone oraz pozostali uczestnicy konkursu zostaną powiadomieni o dacie wydarzenia poprzez stronę Instytutu Śląskiego i media społecznościowe.
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1892 – w Niwce (obecnie część Sosnowca) urodził się Ryszard Mańka (zm. 30 maja 1940 r. w Sachsenhausen lub Dachau w Niemczech), tworzył Polską Organizację Wojskową Górnego Śląska dla okręgu mysłowickiego, powstaniec śląski, dowódca baonu w trzech powstaniach, oficer Wojska Polskiego, uwięziony w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen lub Dachau, gdzie zmarł najprawdopodobniej 30 maja 1940 r.
- 1919 – na Górnym Śląsku władze niemieckie ogłosiły stan oblężenia, obowiązujący do 1 maja tego roku, w wyniku czego zniesiono nietykalność osobistą, a wojsko uzyskało prawo dokonywania rewizji i aresztowań polskich działaczy, zabroniono zwoływania polskich wieców i wprowadzono godzinę policyjną
- 1929 – w Jędrysku (obecnie część Kalet) urodził się Henryk Borek (zm. 6 grudnia 1986 r. w Opolu), językoznawca, w swych badaniach koncentrował się na nazewnictwie śląskim, historii języka polskiego, dialektologii, profesor Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu, współpracował z Instytutem Śląskim w Opolu
- 1942 – w KL Dachau zmarł ksiądz doktor Emil Szramek (ur. 29 września 1887 r. w Tworkowie k. Raciborza), błogosławiony i męczennik Kościoła katolickiego, prezes Towarzystwa Przyjaciół Nauk na Śląsku, przewodniczący Rady Muzealnej Muzeum Śląskiego w Katowicach, jeden z inicjatorów założenia Biblioteki Śląskiej, owocem jego wieloletniej pracy stała się książka, która po dzień dzisiejszy nie straciła na aktualności: Śląsk jako problem socjologiczny (1934), aresztowany w 1940 r., zamordowany przez Niemców w KL Dachau
- 1946 – w Cieszynie powstała Fabryka Zamków Błyskawicznych „Zampol”, największy w Polsce producent tego typu zamków, w okresie największego rozwoju (1975–1980) zatrudnionych było w zakładzie 1675 osób, został zamknięty w 1995 r.
- 1947 – w Opawie zmarł Joseph Martin Nathan (ur. 11 listopada 1867 r. w Tłustomostach k. Głubczyc), niemiecki duchowny rzymskokatolicki, biskup pomocniczy diecezji ołomunieckiej, założyciel Zgromadzenia Sióstr Maryi Niepokalanej, budowniczy Zakładu Psychiatrycznego w Branicach, w 1908 r. nabył kompleks sanatoryjny Rochus (Rochusbad) w Nysie, w 1946 r. zostaje wysiedlony do Opawy, gdzie po kilku tygodniach umarł, w 2014 r. ciało biskupa Nathana zostało sprowadzone do Branic i tam pochowane



Rok 1945 na Śląsku
Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


