Wojenne dzieje Śląska w nowej serii podcastów pod patronatem Instytutu Śląskiego
Gorąco zachęcamy do słuchania nowej serii podcastów, które powstają pod naszym patronatem na kanale YouTube Podcast Wojenne Historie. Rozmowy o wojennych dziejach Śląska prowadzą znani historycy i publicyści Norbert Bączyk…
Opolska Liga Debat „Mistrzowie Słowa”
Od października 2025 r. drużyny z opolskich szkół brały udział w Opolskiej Lidze Debat „Mistrzowie Słowa” organizowanej w ramach IV Akademii Praw Człowieka, pod patronatem Rzecznika Praw Obywatelskich oraz patronatem…
Bezpłatne e-wydania „Słownika gwar śląskich”
W związku z obchodami jubileuszu 25-lecia Słownika gwar śląskich proponujemy Państwu podstronę z szesnastoma bezpłatnie dostępnymi tomami.
„Dialog z tradycją. W kręgu dawnej i współczesnej polszczyzny” Kraków, 8-9 grudnia 2025 r.
Kierownik Pracowni Badań Językoznawczych w Instytucie Śląskim, dr Agata Haas wygłosiła referat pt.: „Język mistyki w wybranych siedemnastowiecznych pieśniach religijnych na przykładzie śląskich pieśni protestanckich i krakowskich pieśni karmelitańskich” podczas…
Instytut Śląski współorganizatorem XVII Opolskich Dni Kultury Średniowiecznej
Instytut Śląski był jednym ze współorganizatorów XVII Opolskich Dni Kultury Średniowiecznej pod hasłem „Zamki średniowiecznego Opola”, które to odbywały się 9 grudnia br. w Muzeum Uniwersytetu Opolskiego przy Placu Kopernika….
Debata i sesja popularnonaukowa: „Kobieta w historii i we współczesnym świecie”
Dnia 8 grudnia 2025 r., w Auli Publicznego Liceum Ogólnokształcącego nr V w Opolu odbyło się wyjątkowe wydarzenie – debata oksfordzka połączona z sesją popularnonaukową zatytułowaną „Kobieta w historii i…
„Związek Polaków w Niemczech: dziedzictwo i potrzeby badawcze” – nagranie debaty historycznej
26 listopada br. odbyła się debata historyczna „Związek Polaków w Niemczech: dziedzictwo i potrzeby badawcze” oraz promocja dwóch wydawnictw, poświęconych tej tematyce: Związek Polaków w Niemczech. Historia, pamięć i tradycje…
Środa w Instytucie Śląskim – grudzień 2025
Na ostatnie w tym roku spotkanie w cyklu Środa w Instytucie Śląskim zapraszamy 10 grudnia, wyjątkowo o godzinie 15.30 (sala 301). Tematem spotkania będzie prezentacja publikacji pt. „Powstańców śląskich portret…
Debata i sesja popularnonaukowa o kobietach
Zapraszamy na debatę oksfordzką „Dziewczyny (kobiety) częściej są ofiarami hejtu w internecie niż chłopcy (mężczyźni)” połączoną z sesją popularnonaukową zatytułowaną „Kobieta w historii i we współczesnym świecie”. Już 8 grudnia…
Wyniki konkursu o Kazimierzu Sosnkowskim
W dniach 19–26 listopada 2025 r. przeprowadzono w Instytucie Śląskim konkurs wiedzy o Kazimierzu Sosnkowskim. Konkurs polegał na rozwiązaniu quizu Kazimierz Sosnkowski: Historia – Polityka – Edukacja, złożonego z 15 pytań dotyczących życia i…
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1892 – w Niwce (obecnie część Sosnowca) urodził się Ryszard Mańka (zm. 30 maja 1940 r. w Sachsenhausen lub Dachau w Niemczech), tworzył Polską Organizację Wojskową Górnego Śląska dla okręgu mysłowickiego, powstaniec śląski, dowódca baonu w trzech powstaniach, oficer Wojska Polskiego, uwięziony w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen lub Dachau, gdzie zmarł najprawdopodobniej 30 maja 1940 r.
- 1919 – na Górnym Śląsku władze niemieckie ogłosiły stan oblężenia, obowiązujący do 1 maja tego roku, w wyniku czego zniesiono nietykalność osobistą, a wojsko uzyskało prawo dokonywania rewizji i aresztowań polskich działaczy, zabroniono zwoływania polskich wieców i wprowadzono godzinę policyjną
- 1929 – w Jędrysku (obecnie część Kalet) urodził się Henryk Borek (zm. 6 grudnia 1986 r. w Opolu), językoznawca, w swych badaniach koncentrował się na nazewnictwie śląskim, historii języka polskiego, dialektologii, profesor Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Opolu, współpracował z Instytutem Śląskim w Opolu
- 1942 – w KL Dachau zmarł ksiądz doktor Emil Szramek (ur. 29 września 1887 r. w Tworkowie k. Raciborza), błogosławiony i męczennik Kościoła katolickiego, prezes Towarzystwa Przyjaciół Nauk na Śląsku, przewodniczący Rady Muzealnej Muzeum Śląskiego w Katowicach, jeden z inicjatorów założenia Biblioteki Śląskiej, owocem jego wieloletniej pracy stała się książka, która po dzień dzisiejszy nie straciła na aktualności: Śląsk jako problem socjologiczny (1934), aresztowany w 1940 r., zamordowany przez Niemców w KL Dachau
- 1946 – w Cieszynie powstała Fabryka Zamków Błyskawicznych „Zampol”, największy w Polsce producent tego typu zamków, w okresie największego rozwoju (1975–1980) zatrudnionych było w zakładzie 1675 osób, został zamknięty w 1995 r.
- 1947 – w Opawie zmarł Joseph Martin Nathan (ur. 11 listopada 1867 r. w Tłustomostach k. Głubczyc), niemiecki duchowny rzymskokatolicki, biskup pomocniczy diecezji ołomunieckiej, założyciel Zgromadzenia Sióstr Maryi Niepokalanej, budowniczy Zakładu Psychiatrycznego w Branicach, w 1908 r. nabył kompleks sanatoryjny Rochus (Rochusbad) w Nysie, w 1946 r. zostaje wysiedlony do Opawy, gdzie po kilku tygodniach umarł, w 2014 r. ciało biskupa Nathana zostało sprowadzone do Branic i tam pochowane
Rok 1945 na Śląsku
Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


