Członkowie Pracowni Badań nad Podręcznikami Historii działającej w Instytucie Śląskim wspólnie z Publicznym Liceum Ogólnokształcącego nr V w Opolu zorganizowali w dniu 20 marca 2025 r. sesję popularnonaukową „Rok przełomu. 1989 w historii Polski, Europy, Świata”, połączoną z promocją publikacji 1989. Rok przełomu. Historia–Polityka–Edukacja autorstwa Marka Białokura, Karoliny Biedki, Leokadii Drożdż, Doroty Gajdy-Szczegielnak, Dariusza Gołębiowskiego.
Spotkanie odbyło się w auli PLO nr V w Opolu, uczestniczyła w nim młodzież tamtejszego liceum. Sesję otworzyła dr Dorota Gajda-Szczegielniak, dyrektor szkoły.
W ramach wystąpień o tematach podejmowanych w Pracowni Badań nad Podręcznikami Historii w Instytucie Śląskim opowiedziała Leokadia Drożdż. Krótko przedstawiła zebranym również historię powstania Instytutu Śląskiego oraz Pracowni Badań nad Podręcznikami Historii.
Następnie dr Dariusz Gołębiowski zaprezentował w krzywym zwierciadle schyłkowy PRL na przykładzie serialu Stanisława Barei „Alternatywy 4”. Uczniowie na fragmentach filmu mogli zobaczyć z jakimi problemami na co dzień borykali się mieszkańcy naszego kraju. Młodzież, która spostrzegła różnego rodzaju aluzje zawarte w scenkach filmowych otrzymała promowaną publikację.
Doktor Karolina Biedka przedstawiła referat „Twarze Przełomu, czyli ludzie, którzy tworzyli historię. Co o nich wiesz?”. Po części teoretycznej o postaciach związanych z 1989 r., przeprowadziła również quiz, który uczniowie poprawnie i szybko rozwiązali, a niektórzy z nich również otrzymali książkę 1989. Rok przełomu. Historia–Polityka–Edukacja.
Z kolei dr hab. Marek Białokur, prof. UO w swoim wystąpieniu mówił na temat: „Dlaczego w 1989 roku w Polsce nie skończył się komunizm, a na świecie historia?”, podając jako przykład m.in. historię powstania Pałacu Kultury w Warszawie, który jest również elementem okładki publikacji 1989. Rok przełomu. Historia–Polityka–Edukacja.
W ostatniej części sesji dr Dorota Gajda-Szczegielniak, w referacie zatytułowanym „Głową muru nie przebijesz, ale piosenką możesz go skruszy”, opowiedziała o piosenkach, autorach i wykonawcach utworów z tego okresu. Można było również posłuchać kilku piosenek w oryginalnym wykonaniu.
Chórzystki prowadzone przez dyrygentkę Urszulę Bartczak uświetniły sesję swoim występem i zaśpiewały piosenki z przełomowego roku 1989.
Podczas spotkania zaprezentowaliśmy publikację zrealizowaną w Pracowni Badań nad Podręcznikami Historii, 1989. Rok przełomu. Historia–Polityka–Edukacja. Można ją nabyć w Instytucie Śląskim lub zamówić w naszej księgarni online.
Gospodarzem spotkania było Publiczne Liceum Ogólnokształcące nr V w Opolu – Szkoła Partnerska Instytutu Śląskiego.
Przygotowała: Leokadia Drożdż; fot. Karolina Biedka, Leokadia Drożdż
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1895 – w Hermanicach (obecnie część Ustronia), urodził się Paweł Steller (zm. 4 września 1974 r. w Katowicach), artysta plastyk, projektant witraży, współzałożyciel Związku Zawodowego Artystów Plastyków Śląskich, członek Związku Artystyczno-Literackiego na Śląsku, w tece wydawniczej Opole 1960 w drzeworycie Pawła Stellera znajdują się m.in. następujące drzeworyty: „Wieża Piastowska”, „Ratusz opolski”, „Sarkofagi Piastów w Opolu”, „Kamieniczki na rynku opolskim”, „Muzeum w Opolu”
- 1898 – w Winowie (obecnie część Opola) urodził się Alojzy Liguda (zm. 8 grudnia 1942 r. w Dachau w Niemczech), duchowny katolicki, zamęczony w KL Dachau, beatyfikowany przez Jana Pawła II w 1999 r. jako jeden ze 108 polskich męczenników II wojny światowej
- 1929 – Sejm Śląski podjął uchwałę o powołaniu Muzeum Śląskiego w Katowicach, zajmowało się ono gromadzeniem zabytków sztuki z terenu Śląska, było ważnym ośrodkiem badań nad sztuką i kulturą ludową, działało do wybuchu II wojny światowej, otwarte ponownie w 1984 r., w 2006 r. wpisane do Państwowego Rejestru Muzeów
- 1963 – powstało Towarzystwo Miłośników Opola
- 1975 – w Opolu premierą Przedwiośnia w reżyserii Stanisława Brejdyganta rozpoczął działalność Teatr Dramatyczny im. Jana Kochanowskiego, wcześniej nosił nazwę Teatr Miejski im. Juliusza Słowackiego
- 2000 – w Opolu zmarł Marian Nowak (ur. 21 sierpnia 1921 r. w Lesznie), artysta, rzeźbiarz, metaloplastyk, wiceprezes opolskiego oddziału Związku Polskich Artystów Plastyków, współtwórca Biura Wystaw Artystycznych w Opolu, jego dziełami są m.in: maska nad wejściem do Klubu Związków Twórczych (obecnie Pub „Maska”), orzeł na Wieży Piastowskiej, statuetka „Karolinki” wręczana na Krajowym Festiwalu Piosenki Polskiej, wspólnie z Janem Borowczakiem, Jerzym Beskim i Florianem Jesionowskim zaprojektował pomnik Martyrologii Jeńców Wojennych w Łambinowicach




















Rok 1945 na Śląsku
Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


