Serdecznie zapraszamy na wystawę plenerową w Muzeum Wsi Opolskiej „Dla Ciebie, Polsko – Śląsk” z okazji 100. rocznicy powrotu Śląska do Macierzy. Jest ona dostępna już dzisiaj i można ją odwiedzać do końca listopada br.
Setna rocznica powrotu części Górnego Śląska do Macierzy to doskonała okazja do przedstawienia ciekawej i wciąż mało znanej historii tego regionu. Od 26 października w Muzeum Wsi Opolskiej dzieje tych ziem przybliży niezwykła wystaw plenerowa – „Dla Ciebie, Polsko – Śląsk”.
Wystawa przygotowana przez Muzeum Śląskie w Katowicach ma na celu zaprezentowanie najważniejszych wydarzeń, tzw. kamieni milowych, w dziejach Śląska, poczynając do czasów najdawniejszych (średniowiecza) po XX wiek – powrót Śląska do Macierzy i jego funkcjonowanie w Drugiej Rzeczypospolitej Polskiej.
Przedstawione zostaną momenty kluczowe w historii tej części RP – przeplatające się z ciekawostkami dotyczącymi kultury i historii regionu. Ekspozycja w swym założeniu spełniać ma ważne zadanie – przybliżać i wyjaśniać burzliwe losy Śląska, dając asumpt do refleksji i zrozumienia przeszłości oraz teraźniejszości mieszkańców śląskiej ziemi. Oni właśnie, utrzymując niezmiennie swą tożsamość i kulturę, ponad sto lat temu wywalczyli powrót do ojczyzny.
Walorem poznawczym wystawy jest ponad 100 czarno-białych zdjęć archiwalnych przedstawionych w nowej formie. Zdjęcia zostały poddane przez autora wystawy szczegółowemu procesowi koloryzacji, dzięki czemu odbiorcy mają wrażenie poznania przeszłości w rzeczywistej dla niej formie, „tu i teraz”. Przechodząc przez wystawę, odbiorca poznaje nie tylko fakty, ale też osoby ważne dla historii Śląska, a lustra umieszczone na ekspozycji dają widzowi szansę odszukania siebie w tej historii. Punktem centralnym wystawy jest świetlna instalacja artystyczna symbolizująca Śląsk w postaci diamentu. Diament to czysty węgiel – cenna i najtwardsza substancja występującą w przyrodzie.
Celem wystawy jest przedstawienie odbiorcom spoza Górnego Śląska historii tego regionu przez pryzmat związków z innymi polskimi ziemiami. Mimo wielowiekowej odrębności państwowej Polski i Górnego Śląska związki te pozostały silne, widoczne są zwłaszcza w kulturze, języku i religii. Równocześnie Górny Śląsk wykształcił własne tradycje czy gwary, które nadal charakteryzują Górnoślązaków. Powrót części ziem Górnego Śląska wraz z ziemią cieszyńską do Polski w 1922 roku wzbogacił Rzeczpospolitą. Pomimo przyłączenia do Polski ziemie górnośląskie zachowały pewną odrębność i większy zakres samorządności dzięki Statutowi Organicznemu – ustawie o randze konstytucyjnej, uchwalonej przez Sejm Rzeczypospolitej w 1920 roku dla przyszłego województwa śląskiego. Województwo to było najmniejszym spośród wszystkich w II RP, jednak przynosiło Skarbowi Państwa największe wpływy, choć odprowadzało do Warszawy jedynie część swoich dochodów.
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1880 – w Poznaniu urodził się Arkadiusz Lisiecki (zm. 13 maja 1930 r. w Cieszynie), biskup diecezji katowickiej w latach 1926–1930, autor pracy monograficznej Stary kościół parafialny w Ostrowie (1906), zbioru Wybór najważniejszych pieśni kościelnych (1906) oraz rozpraw, m.in.: Jak pracować dla czytelni ludowych? (1908), tłumacz i redaktor od 1923 r. serii wydawniczej „Pisma Ojców Kościoła”
- 1899 – w Markowicach (obecnie część Raciborza) urodził się Arka Bożek (zm. 28 listopada 1954 r. w Katowicach), uczestnik powstań śląskich, w czasie I powstania śląskiego w porozumieniu z Polską Organizacją Wojskową Górnego Śląska wysadził strategiczny most na Odrze, uczestniczył w przygotowaniach do plebiscytu w 1921 r., w III powstaniu śląskim był łącznikiem z Międzysojuszniczą Komisją Rządzącą i Plebiscytową, wiceprezes I Dzielnicy Związku Polaków w Niemczech, w czasie II wojny światowej członek Rady Narodowej RP w Londynie, wicewojewoda śląsko-dąbrowski (1945–1950), poseł do Krajowej Rady Narodowej i Sejmu Ustawodawczego
- 1937 – w Katowicach zmarł ksiądz biskup Teofil Bromboszcz (ur. 25 kwietnia 1886 r. w Ligocie k. Katowic), działacz plebiscytowy, uczestniczył w przygotowaniach wiernych parafii górnośląskich do plebiscytu, w powiecie pszczyńskim zakładał Polskie Rady Ludowe, organizator struktur diecezji katowickiej, biskup pomocniczy diecezji katowickiej
- 1944 – w Gliwicach urodził się Gerard Wilk (zm. 28 sierpnia 1995 r. w Paryżu), polski tancerz, solista Teatru Wielkiego w Warszawie
- 1965 – we Frankfurcie nad Menem w Niemczech zmarł ksiądz Adam Kocur (ur. 1 maja 1894 r. w Kuźni Raciborskiej), powstaniec śląski, prezydent Katowic w latach 1928–1939, żołnierz Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie, poseł do Sejmu Śląskiego II–IV kadencji, działacz Związku Powstańców Śląskich oraz Towarzystwa Przyjaciół Nauk na Śląsku
- 1972 – w Warszawie zmarł Rafał Urban (ur. 24 lipca 1893 r. w Głogówku), pisarz, gawędziarz śląski, pierwszy prezes opolskiego oddziału Związku Literatów Polskich, publikował swoje utwory m.in. w: „Odrze”, „Poglądach”, „Panoramie”, „Miesięczniku Literackim”, „Przemianach”, „Głosach znad Odry”, „Życiu Literackim”, „Opolu”, „Polityce”, „Trybunie Opolskiej”, kalendarzach, almanachach i wydawnictwach zbiorowych, w 1982 r. Instytut Śląski w Opolu wydał pierwszą część Pism Rafała Urbana, a w 1990 r. ukazała się część druga

Rok 1945 na Śląsku
Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


