Colloquium Opole 2022. Obywatelstwo, tożsamość, wielokulturowość.
Śląskie doświadczenia ochrony praw mniejszości narodowych
22-23 listopada 2022 r.
Zapraszamy na międzynarodową konferencję naukową z cyklu Colloquium Opole, która odbędzie się już za dwa tygodnie w Opolu. Tegoroczny temat spotkania to Obywatelstwo, tożsamość, wielokulturowość. Śląskie doświadczenia ochrony praw mniejszości narodowych.
W 2022 roku mija 100 lat od wejścia w życie polsko-niemieckiej konwencji górnośląskiej, która oprócz kwestii gospodarczych regulowała problem ochrony praw mniejszości narodowych na obszarze plebiscytowym. W 1922 roku powstał też Związek Polaków w Niemczech, który w okresie
międzywojennym pozostał największą i najaktywniejszą organizacją mniejszości polskiej w tym kraju. Sto lat temu zakładano, że uda się stworzyć nowy ład międzynarodowy w Europie, który także poprzez ochronę praw mniejszości będzie stabilny i zagwarantuje Kontynentowi pokój. Przyszłość pokazała, że mniejszości stały się zakładnikiem polityki państw totalitarnych. Śląskie dziedzictwo wielokulturowości okazało się jednak na tyle silne, że przetrwało masową wymianę ludności i praktykę politycznego przeciwstawiania sobie kategorii narodowościowych. Migracje, które kształtowały obraz Śląska przez minione dziesięciolecia są namacalnym dowodem błędu w myśleniu o specyfice pogranicza przez pryzmat dychotomii. Wyjątkowość pogranicza, jako styku kultur i tradycji oraz miejsce przenikania się tożsamości i języków pozostaje do dziś z jednej strony aksjologiczną podstawą rozwoju i pogłębiania współpracy pomiędzy narodami, ale z drugiej może stanowić pretekst politycznych sporów dynamizujących relacje społeczne i międzypaństwowe.
W 2022 r. historia zatoczyło koło. Politykę III Rzeszy i Związku Radzieckiego powtórzył rosyjski reżim Władimira Putina napadając 24 lutego tego roku na Ukrainę tworząc przy tym propagandową legendę o tym, że tzw. specjalną operacją wojskową zamierza chronić ludność, którą od macierzy odgrodziła sztuczna granica. Wydarzenia w Ukrainie, ale i powyższe jubileusze skłaniają nas do tego, by na problematykę obywatelstwa, tożsamości i wielokulturowości spojrzeć nie tylko z perspektywy doświadczeń dawnych pokoleń, ale i podjąć się próby wyjaśnienia źródeł dzisiejszych sporów i kontrowersji, które towarzyszą debacie na ten temat. Za case study przyjmujemy Śląsk i jego polsko-czesko-niemiecki sąsiedzki trójkąt.
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1845 – w Łabędach (obecnie część Gliwic) zmarł Jan Gałeczka (ur. 1766 r. w Widerowcu k. Głogówka), ksiądz katolicki, działacz narodowym, inspektor szkolny, popularyzator literatury narodowej wśród młodzieży, założyciel pierwszej na Górnym Śląsku polskiej drukarni, proboszcz w Łabędach (obecnie część Gliwic)
- 1854 – w Strzelinie urodził się Paul Ehrlich (zm. 20 sierpnia 1915 r. w Bad Homburg w Niemczech), chemik i bakteriolog niemiecki, laureat Nagrody Nobla (1908) w dziedzinie medycyny, za pracę nad immunologią, uważany za twórcę podstaw chemioterapii
- 1859 – w Hildesheim w Niemczech urodził się Adolf Bertram (zm. 6 lipca 1945 r. w Javorníku k. Jeseníka), kardynał Kościoła katolickiego, przewodniczący Fuldajskiej Konferencji Biskupów, swoją troską duszpasterską otaczał mniejszości narodowe, zabiegając, by w kościołach zarówno w śpiewach, jak i kazaniach używano języka narodowego
- 1963 – w Lipinach (obecnie część Świętochłowic) zmarł Tytus Jaszkowski (ur. 4 stycznia 1870 r. w Ostrowie Wielkopolskim), działacz narodowy, powstaniec śląski, założyciel i prezes Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół” w Królewskiej Hucie (obecnie Chorzów), Straży Obywatelskiej dla Górnego Śląska, Związku Wojackiego oraz placówki Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska

Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


