Colloquium Opole 2022. Obywatelstwo, tożsamość, wielokulturowość.
Śląskie doświadczenia ochrony praw mniejszości narodowych
22-23 listopada 2022 r.
Zapraszamy na międzynarodową konferencję naukową z cyklu Colloquium Opole, która odbędzie się już za dwa tygodnie w Opolu. Tegoroczny temat spotkania to Obywatelstwo, tożsamość, wielokulturowość. Śląskie doświadczenia ochrony praw mniejszości narodowych.
W 2022 roku mija 100 lat od wejścia w życie polsko-niemieckiej konwencji górnośląskiej, która oprócz kwestii gospodarczych regulowała problem ochrony praw mniejszości narodowych na obszarze plebiscytowym. W 1922 roku powstał też Związek Polaków w Niemczech, który w okresie
międzywojennym pozostał największą i najaktywniejszą organizacją mniejszości polskiej w tym kraju. Sto lat temu zakładano, że uda się stworzyć nowy ład międzynarodowy w Europie, który także poprzez ochronę praw mniejszości będzie stabilny i zagwarantuje Kontynentowi pokój. Przyszłość pokazała, że mniejszości stały się zakładnikiem polityki państw totalitarnych. Śląskie dziedzictwo wielokulturowości okazało się jednak na tyle silne, że przetrwało masową wymianę ludności i praktykę politycznego przeciwstawiania sobie kategorii narodowościowych. Migracje, które kształtowały obraz Śląska przez minione dziesięciolecia są namacalnym dowodem błędu w myśleniu o specyfice pogranicza przez pryzmat dychotomii. Wyjątkowość pogranicza, jako styku kultur i tradycji oraz miejsce przenikania się tożsamości i języków pozostaje do dziś z jednej strony aksjologiczną podstawą rozwoju i pogłębiania współpracy pomiędzy narodami, ale z drugiej może stanowić pretekst politycznych sporów dynamizujących relacje społeczne i międzypaństwowe.
W 2022 r. historia zatoczyło koło. Politykę III Rzeszy i Związku Radzieckiego powtórzył rosyjski reżim Władimira Putina napadając 24 lutego tego roku na Ukrainę tworząc przy tym propagandową legendę o tym, że tzw. specjalną operacją wojskową zamierza chronić ludność, którą od macierzy odgrodziła sztuczna granica. Wydarzenia w Ukrainie, ale i powyższe jubileusze skłaniają nas do tego, by na problematykę obywatelstwa, tożsamości i wielokulturowości spojrzeć nie tylko z perspektywy doświadczeń dawnych pokoleń, ale i podjąć się próby wyjaśnienia źródeł dzisiejszych sporów i kontrowersji, które towarzyszą debacie na ten temat. Za case study przyjmujemy Śląsk i jego polsko-czesko-niemiecki sąsiedzki trójkąt.
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1854 – w Elsnerowie (obecnie część Warszawy) zmarł Józef Elsner (ur. 1 czerwca 1769 r. w Grodkowie), polski kompozytor, pedagog, nauczyciel Fryderyka Chopina
- 1903 – w Lünen k. Dortmundu urodził się Józef Kwietniewski (zm. 5 sierpnia 1969 r. w Bytomiu), naczelnik Związku Harcerstwa Polskiego w Niemczech (1927–1935), działacz Związku Polaków w Niemczech, więzień obozów Buchenwald i Ravensbrück
- 1922 – w Gliwicach zmarł Wincenty Styczyński (ur. 5 grudnia 1872 r. w Śremie), polski działacz narodowy, lekarz, radny i przewodniczący frakcji polskiej w Radzie Miejskiej Gliwic, zastrzelony przez Niemców
- 1950 – w Opolu utworzono powiatowy oddział Archiwum Państwowego w Katowicach
- 1952 – w Inowrocławiu urodziła się Danuta Berlińska (zm. 24 listopada 2016 r. w Opolu), socjolog, badaczka mniejszości narodowych, wykładowca, działaczka społeczna, pracownik naukowy Instytutu Śląskiego i Uniwersytetu Opolskiego, pełnomocnik wojewody opolskiego ds. mniejszości, rzecznik prasowy Uniwersytetu Opolskiego, inicjatorka wielu przedsięwzięć, m.in. „Łańcucha Nadziei”, zorganizowanego w celu zamanifestowania woli zachowania województwa opolskiego
- 2016 – założono Regionalny Ośrodek Kultury w Katowicach

Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


