Colloquium Opole 2022. Obywatelstwo, tożsamość, wielokulturowość.
Śląskie doświadczenia ochrony praw mniejszości narodowych
22-23 listopada 2022 r.
Zapraszamy na międzynarodową konferencję naukową z cyklu Colloquium Opole, która odbędzie się już za dwa tygodnie w Opolu. Tegoroczny temat spotkania to Obywatelstwo, tożsamość, wielokulturowość. Śląskie doświadczenia ochrony praw mniejszości narodowych.
W 2022 roku mija 100 lat od wejścia w życie polsko-niemieckiej konwencji górnośląskiej, która oprócz kwestii gospodarczych regulowała problem ochrony praw mniejszości narodowych na obszarze plebiscytowym. W 1922 roku powstał też Związek Polaków w Niemczech, który w okresie
międzywojennym pozostał największą i najaktywniejszą organizacją mniejszości polskiej w tym kraju. Sto lat temu zakładano, że uda się stworzyć nowy ład międzynarodowy w Europie, który także poprzez ochronę praw mniejszości będzie stabilny i zagwarantuje Kontynentowi pokój. Przyszłość pokazała, że mniejszości stały się zakładnikiem polityki państw totalitarnych. Śląskie dziedzictwo wielokulturowości okazało się jednak na tyle silne, że przetrwało masową wymianę ludności i praktykę politycznego przeciwstawiania sobie kategorii narodowościowych. Migracje, które kształtowały obraz Śląska przez minione dziesięciolecia są namacalnym dowodem błędu w myśleniu o specyfice pogranicza przez pryzmat dychotomii. Wyjątkowość pogranicza, jako styku kultur i tradycji oraz miejsce przenikania się tożsamości i języków pozostaje do dziś z jednej strony aksjologiczną podstawą rozwoju i pogłębiania współpracy pomiędzy narodami, ale z drugiej może stanowić pretekst politycznych sporów dynamizujących relacje społeczne i międzypaństwowe.
W 2022 r. historia zatoczyło koło. Politykę III Rzeszy i Związku Radzieckiego powtórzył rosyjski reżim Władimira Putina napadając 24 lutego tego roku na Ukrainę tworząc przy tym propagandową legendę o tym, że tzw. specjalną operacją wojskową zamierza chronić ludność, którą od macierzy odgrodziła sztuczna granica. Wydarzenia w Ukrainie, ale i powyższe jubileusze skłaniają nas do tego, by na problematykę obywatelstwa, tożsamości i wielokulturowości spojrzeć nie tylko z perspektywy doświadczeń dawnych pokoleń, ale i podjąć się próby wyjaśnienia źródeł dzisiejszych sporów i kontrowersji, które towarzyszą debacie na ten temat. Za case study przyjmujemy Śląsk i jego polsko-czesko-niemiecki sąsiedzki trójkąt.
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1764 – w Wielkim Taborze k. Oleśnicy urodził się Jan Samuel Richter (zm. 1839 r.), pastor i radca szkolny rejencji opolskiej, obrońca języka polskiego na Śląsku
- 1837 – w Miechowicach (obecnie część Bytomia) urodził się Norbert Bonczyk (zm. 18 lutego 1893 r. w Bytomiu), ksiądz katolicki, działacz narodowy na rzecz polskości Górnego Śląska, poeta, założyciel Towarzystwa Polsko-Katolickiego, członek Towarzystwa Literacko-Słowiańskiego oraz Towarzystwa Polskich Górnoślązaków, organizator Towarzystwa św. Alojzego, inicjator budowy kościołów pw. Świętej Trójcy i na wzgórzu św. Małgorzaty w Bytomiu, współorganizator związków robotniczych: Związku Wzajemnej Pomocy Robotników Górnośląskich i Towarzystwa Górnośląskich Przemysłowców
- 1869 – w Królewskiej Hucie, obecnie Chorzów, z inicjatywy Karola Miarki powstało Kasyno Katolickie
- 1945 – w Prószkowie zmarł Józef Kubis (ur. 19 marca 1874 r. w Proszowie k. Namysłowa), ksiądz, wieloletni proboszcz parafii pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Opolu, prałat, inicjował budowę kościołów m.in.: w Opolu pw. św. Apostołów Piotra i Pawła, w Luboszycach, Opolu-Szczepanowicach, Sławicach, Gosławicach i na Półwsi, rozbudował kościół św. Sebastiana w Opolu, dbał o rozwój Szpitala św. Wojciecha
- 1946 – w Jagniątkowie k. Jeleniej Góry zmarł Gerhart Hauptmann (ur. 15 listopada 1862 r. w Szczawnie-Zdroju), niemiecki dramaturg, pisarz, poeta, laureat literackiej Nagrody Nobla (1912)

Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


