MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWA
„ROK 1945 NA ŚLĄSKU”
Opole, 9–10 października 2025 r.
Więcej informacji na oficjalnej stronie konferencji.
For more information see the official conference webesite.
W 2025 r. mija 80 lat od przejścia przez Śląsk ofensywy radzieckiej, zakończenia II wojny światowej i zmiany przynależności państwowej regionu. Zapraszamy do udziału w debacie naukowej na temat tych wydarzeń oraz ich skutków. Tytułowy rok 1945 stanowi przełomową cezurę w dziejach regionu śląskiego, doszło wówczas do szeregu zmian o charakterze politycznym, społecznym i gospodarczym. Do rozmowy na temat tych okoliczności zapraszamy zarówno doświadczonych naukowców jak i początkujących badaczy z Polski oraz zagranicy.
Proponowane zagadnienia:
- Wojna (zbrodnie i krach reżimu hitlerowskiego w ostatniej fazie wojny, specyfika działań wojennych na Śląsku, przejście frontu, marsze śmierci, martyrologia duchowieństwa, wyzwolenie obozów hitlerowskich, polegli)
- Władza (rządy sowietów na Śląsku, problem dwuwładzy, budowa struktur administracji polskiej, weryfikacja narodowościowa, inwigilacje, propaganda, praktyczna realizacja „programu spełnienia” – nowy (stary?) mit Kresów Zachodnich (Ziem Odzyskanych))
- Społeczeństwo (Tragedia Górnośląska – obozy, proces przesiedlania ludności, budowa życia społecznego, relacje świadków, traumy wojenne – poczucie tymczasowości)
- Gospodarka (zniszczenia wojenne, szabrownictwo, nacjonalizacja majątków i przemysłu)
- Kultura (odniemczanie, polonizacja , powstanie polskich instytucji kulturalnych i oświatowych)
- Biografie
- Pamięć i przekaz (miejsca pamięci, film, literatura, prasa, wspomnienia i relacje, dyskurs o roku 1945)
- Źródła
- Edukacja (projekty edukacyjne, konspekty zajęć, materiały edukacyjne)
Organizatorzy:
Instytut Śląski, Archiwum Państwowe w Opolu, Instytut Historii Uniwersytetu Opolskiego, Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Emanuela Smołki w Opolu, Centrum Dokumentacyjno-Wystawiennicze Niemców w Polsce.
Rada naukowa konferencji:
dr hab. Tomasz Ciesielski, prof. UO (Dyrektor Instytutu Historii UO), dr Bartosz Jan Kuświk (Dyrektor Instytutu Śląskiego), dr Sławomir Marchel (Dyrektor Archiwum Państwowego w Opolu), dr hab. Adriana Dawid, prof. UO; dr hab. Piotr Pałys, prof. IŚ.
Wypełnione zgłoszenia udziału w konferencji oraz sekcji studencko-doktoranckiej (formularze poniżej) wraz z abstraktem będą przyjmowane do 30 lipca 2025 r.
Pytania prosimy kierować do:
- Sekretarz konferencji Joanny Siek, tel. +48 530 850 169, email: j.siek@instytutslaski.pl
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1812 – w Katowicach urodził się Kazimierz Skiba (zm. 7 lutego 1890 r. w Katowicach), zwany ostatnim polskim sołtysem Katowic przed uzyskaniem w 1865 r. praw miejskich, sprzeciwiał się, wraz z innymi członkami rady gminy, planom przemysłowej i urbanistycznej transformacji Katowic
- 1964 – założono Górniczy Klub Sportowy „Katowice”, przejęto statut i oficjalne barwy (złoto-zielono-czarne, a godłem stał się herb miasta Katowice)
- 1970 – w Londynie zmarł Jan Brandys (ur. 13 listopada 1886 r. w Pawłowicach k. Pszczyny), ksiądz katolicki, administrator parafii Raszowa, Łabędy (obecnie część Gliwic), wikary w Strzelcach Opolskich, kapelan wojsk powstańczych, powstaniec śląski, proboszcz w Brzezinach Śląskich (obecnie część Piekar Śląskich) i Chorzowie, współorganizator Związku Powstańców Śląskich, major Wojska Polskiego, szef duszpasterstwa Polskich Sił Zbrojnych na Środkowym Wschodzie
- 1982 – w Warszawie zmarła Janina Kłopocka (ur. 18 sierpnia 1904 r. w Koźminie, obecnie Koźmin Wielkopolski), artystka, działaczka Związku Polaków w Niemczech, autorka znaku graficznego „Rodła”, wykonywała także ilustracje do publikacji i czasopism wydawanych przez związek, autorka prac artystycznych poświęconych kulturze polskiej dla pisma „Młody Polak w Niemczech”, kierownik Referatu Kultury i Sztuki Starostwa w Oleśnie, gdzie zabezpieczała i inwentaryzowała dzieła sztuki ocalałe z działań wojennych
- 1987 – w Carlsbergu w Niemczech Franciszek Blachnicki (ur. 24 marca 1921 r. w Rybniku), ksiądz katolicki, uczestnik kampanii wrześniowej, więzień KL Auschwitz, inicjator akcji „Krucjata Wstrzemięźliwości” i animator Międzynarodowego Centrum Ewangelizacji Światło–Życie, założyciel Chrześcijańskiej Służby Wyzwolenia Narodów dla narodów walczących o wyzwolenie spod reżimów komunistycznych

Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


