MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWA
„ROK 1945 NA ŚLĄSKU”
Opole, 9–10 października 2025 r.
Więcej informacji na oficjalnej stronie konferencji.
For more information see the official conference webesite.
W 2025 r. mija 80 lat od przejścia przez Śląsk ofensywy radzieckiej, zakończenia II wojny światowej i zmiany przynależności państwowej regionu. Zapraszamy do udziału w debacie naukowej na temat tych wydarzeń oraz ich skutków. Tytułowy rok 1945 stanowi przełomową cezurę w dziejach regionu śląskiego, doszło wówczas do szeregu zmian o charakterze politycznym, społecznym i gospodarczym. Do rozmowy na temat tych okoliczności zapraszamy zarówno doświadczonych naukowców jak i początkujących badaczy z Polski oraz zagranicy.
Proponowane zagadnienia:
- Wojna (zbrodnie i krach reżimu hitlerowskiego w ostatniej fazie wojny, specyfika działań wojennych na Śląsku, przejście frontu, marsze śmierci, martyrologia duchowieństwa, wyzwolenie obozów hitlerowskich, polegli)
- Władza (rządy sowietów na Śląsku, problem dwuwładzy, budowa struktur administracji polskiej, weryfikacja narodowościowa, inwigilacje, propaganda, praktyczna realizacja „programu spełnienia” – nowy (stary?) mit Kresów Zachodnich (Ziem Odzyskanych))
- Społeczeństwo (Tragedia Górnośląska – obozy, proces przesiedlania ludności, budowa życia społecznego, relacje świadków, traumy wojenne – poczucie tymczasowości)
- Gospodarka (zniszczenia wojenne, szabrownictwo, nacjonalizacja majątków i przemysłu)
- Kultura (odniemczanie, polonizacja , powstanie polskich instytucji kulturalnych i oświatowych)
- Biografie
- Pamięć i przekaz (miejsca pamięci, film, literatura, prasa, wspomnienia i relacje, dyskurs o roku 1945)
- Źródła
- Edukacja (projekty edukacyjne, konspekty zajęć, materiały edukacyjne)
Organizatorzy:
Instytut Śląski, Archiwum Państwowe w Opolu, Instytut Historii Uniwersytetu Opolskiego, Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Emanuela Smołki w Opolu, Centrum Dokumentacyjno-Wystawiennicze Niemców w Polsce.
Rada naukowa konferencji:
dr hab. Tomasz Ciesielski, prof. UO (Dyrektor Instytutu Historii UO), dr Bartosz Jan Kuświk (Dyrektor Instytutu Śląskiego), dr Sławomir Marchel (Dyrektor Archiwum Państwowego w Opolu), dr hab. Adriana Dawid, prof. UO; dr hab. Piotr Pałys, prof. IŚ.
Wypełnione zgłoszenia udziału w konferencji oraz sekcji studencko-doktoranckiej (formularze poniżej) wraz z abstraktem będą przyjmowane do 30 lipca 2025 r.
Pytania prosimy kierować do:
- Sekretarz konferencji Joanny Siek, tel. +48 530 850 169, email: j.siek@instytutslaski.pl
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1859 – dzięki staraniom Karola Kosickiego (1788–1863), pruska rejencja w Opolu wprowadziła ponownie język polski do swego dziennika urzędowego
- 1925 – z inicjatywy Stanisława Wallisa (1895–1957) utworzono Muzeum Powiatowe w Świętochłowicach, gromadzono w nim przede wszystkim zabytki z powiatu świętochłowickiego z dziedziny etnografii, literatury śląskiej, geologii, numizmatyki oraz pamiątki z plebiscytu i powstań śląskich
- 1934 – w Kochłowicach (obecnie część Rudy Śląskiej) urodził się Henryk Bista (zm. 8 października 1997 r. w Warszawie), polski aktor teatralny, filmowy i telewizyjny, pedagog Studium Aktorskiego Teatru Wybrzeże w Gdańsku oraz Teatru Muzycznego w Gdyni, wykreował prawie 100 ról filmowych i 150 teatralnych
- 1943 – w KL Auschwitz zmarła Maria Krzyżowska (ur. 19 lutego 1898 r. w Tychach), nauczycielka, działaczka harcerska, sanitariuszka, kurierka i organizatorka służby sanitarnej, zaprzysiężona w Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska Polskiego, po wybuchu II wojny dowódca drużyny sanitarnej Polskiej Samoobrony Obywatelskiej w Lublińcu, działaczka Organizacji Orła Białego, zginęła w KL Auschwitz

Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


