MIĘDZYNARODOWA KONFERENCJA NAUKOWA
„ROK 1945 NA ŚLĄSKU”
Opole, 9–10 października 2025 r.
Więcej informacji na oficjalnej stronie konferencji.
For more information see the official conference webesite.
W 2025 r. mija 80 lat od przejścia przez Śląsk ofensywy radzieckiej, zakończenia II wojny światowej i zmiany przynależności państwowej regionu. Zapraszamy do udziału w debacie naukowej na temat tych wydarzeń oraz ich skutków. Tytułowy rok 1945 stanowi przełomową cezurę w dziejach regionu śląskiego, doszło wówczas do szeregu zmian o charakterze politycznym, społecznym i gospodarczym. Do rozmowy na temat tych okoliczności zapraszamy zarówno doświadczonych naukowców jak i początkujących badaczy z Polski oraz zagranicy.
Proponowane zagadnienia:
- Wojna (zbrodnie i krach reżimu hitlerowskiego w ostatniej fazie wojny, specyfika działań wojennych na Śląsku, przejście frontu, marsze śmierci, martyrologia duchowieństwa, wyzwolenie obozów hitlerowskich, polegli)
- Władza (rządy sowietów na Śląsku, problem dwuwładzy, budowa struktur administracji polskiej, weryfikacja narodowościowa, inwigilacje, propaganda, praktyczna realizacja „programu spełnienia” – nowy (stary?) mit Kresów Zachodnich (Ziem Odzyskanych))
- Społeczeństwo (Tragedia Górnośląska – obozy, proces przesiedlania ludności, budowa życia społecznego, relacje świadków, traumy wojenne – poczucie tymczasowości)
- Gospodarka (zniszczenia wojenne, szabrownictwo, nacjonalizacja majątków i przemysłu)
- Kultura (odniemczanie, polonizacja , powstanie polskich instytucji kulturalnych i oświatowych)
- Biografie
- Pamięć i przekaz (miejsca pamięci, film, literatura, prasa, wspomnienia i relacje, dyskurs o roku 1945)
- Źródła
- Edukacja (projekty edukacyjne, konspekty zajęć, materiały edukacyjne)
Organizatorzy:
Instytut Śląski, Archiwum Państwowe w Opolu, Instytut Historii Uniwersytetu Opolskiego, Wojewódzka Biblioteka Publiczna im. Emanuela Smołki w Opolu, Centrum Dokumentacyjno-Wystawiennicze Niemców w Polsce.
Rada naukowa konferencji:
dr hab. Tomasz Ciesielski, prof. UO (Dyrektor Instytutu Historii UO), dr Bartosz Jan Kuświk (Dyrektor Instytutu Śląskiego), dr Sławomir Marchel (Dyrektor Archiwum Państwowego w Opolu), dr hab. Adriana Dawid, prof. UO; dr hab. Piotr Pałys, prof. IŚ.
Wypełnione zgłoszenia udziału w konferencji oraz sekcji studencko-doktoranckiej (formularze poniżej) wraz z abstraktem będą przyjmowane do 30 lipca 2025 r.
Pytania prosimy kierować do:
- Sekretarz konferencji Joanny Siek, tel. +48 530 850 169, email: j.siek@instytutslaski.pl
Projekty
Szukaj książek
Tego dnia w roku…
- 1741 – rozegrała się najsłynniejsza bitwa wojen śląskich, znana jako bitwa pod Małujowicami
- 1808 – w Koninie urodził się Wojciech Cybulski (zm. 16 lutego 1867 r. we Wrocławiu), językoznawca, profesor, uczestnik powstania listopadowego, deputowany do Pruskiego Zgromadzenia Narodowego i pruskiego Landtagu w Berlinie, kierownik Katedry Filologii Słowiańskiej na Uniwersytecie Wrocławskim, kurator Towarzystwa Literacko-Słowiańskiego
- 1897 – w Jeleniej Górze uruchomiono komunikację tramwajową
- 1920 – w Giszowcu (obecnie część Katowic) urodził się Ryszard Hajduk (zm. 25 listopada 1982 r. we Wrocławiu), dziennikarz, publicysta, poseł na Sejm PRL, członek-założyciel Instytutu Śląskiego w Opolu
- 1936 – w Pińczowie urodził się Krzysztof Bucki (zm. 5 lutego 1983 r. w Opolu), malarz i nauczyciel w Państwowym Liceum Sztuk Plastycznych w Opolu oraz w Zakładzie Wychowania Plastycznego na Uniwersytecie Śląskim, laureat Nagrody im. Jana Cybisa
- 2016 – w Piotrkowie Trybunalskim zmarł Henryk Średnicki (ur. 17 stycznia 1955 r. w Siemianowicach Śląskich), bokser, trener, mistrz świata z 1978 r., dwukrotny mistrz Europy w kategorii muszej, sześciokrotny mistrz Polski, walczył w barwach GKS Katowice, GKS Tychy, GKS Jastrzębie i Górnika Sosnowiec

Kresowianie na Śląsku po 1945 r.
Interaktywna mapa miejsc pamięci
Serwis Opolskie Drogi do Wolności – kompendium wiedzy i powstaniach śląskich i plebiscycie na Górnym Śląsku


